Landbouw is essentieel voor het voortbestaan ​​van de mensheid. Deze activiteit is echter ook een van de belangrijkste oorzaken van milieuvervuiling . Bijna een derde van de broeikasgasemissies is afkomstig van de landbouw, inclusief de CO2-uitstoot door bodembewerking en het gebruik van kunstmest. Deze meststoffen verhogen niet alleen de aanwezigheid van lachgas, maar dragen ook bij aan de aantasting van de bodemvruchtbaarheid , een toch al schaarse hulpbron.
In een wereld waar 20% van de plantensoorten met uitsterven wordt bedreigd , wordt de situatie steeds kritischer. Veel andere soorten lopen namelijk acuut gevaar door stijgende temperaturen en monocultuur. Gelukkig zijn er organisaties die zich inzetten voor het verzamelen en bewaren van zaden, en voor het ontwikkelen van nieuwe variëteiten die zich beter kunnen aanpassen aan veranderende klimaatomstandigheden.
Een van die organisaties is het International Center for Tropical Agriculture ( CIAT ) , dat zich inzet voor het behoud van het genetisch erfgoed van zaden en de ontwikkeling van soorten die beter bestand zijn tegen droogte, ziekten en andere ongunstige milieuomstandigheden. Tot nu toe beschikken ze over een indrukwekkende collectie van 37,000 bonenvariëteiten en 6,000 cassavemonsters . (Lees meer over orkanen en hun impact op de landbouw)
Het belang van deze centra kan niet worden onderschat, omdat ze boeren toegang geven tot robuuster zaad en daarom essentieel zijn om aanzienlijke economische verliezen te voorkomen. Een recente studie wijst er echter op dat 30% van de 1,076 wilde verwanten van de 81 belangrijkste gewassen moet worden verzameld. Deze wilde verwanten zijn cruciaal omdat ze waardevolle genetische informatie bevatten die kan worden gebruikt om gewassen te verbeteren die beter bestand zijn tegen klimaatverandering.
Colin Khoury, wetenschapper bij CIAT en mede-auteur van de studie, verklaarde: "De voedselvoorziening in de wereld bevindt zich in een precaire situatie, omdat we afhankelijk zijn van slechts een beperkt aantal cultiveerbare plantensoorten. Voor elke wilde verwant die niet wordt bewaard in een genenbank, gaat er een kans verloren voor plantenveredelaars om de weerstand van voedselgewassen te verbeteren." (Het verlies aan biodiversiteit is een cruciaal probleem.)
Het is interessant om te weten dat het behoud van een gewasvariëteit voor minder dan €600 kan , en dat de vraag naar deze "superzaden" toeneemt. Dit komt doordat we, nu we te maken krijgen met steeds extremere weersomstandigheden, steeds meer behoefte hebben aan gewassen die deze tegenslagen kunnen doorstaan. Bovendien is het verlies aan biodiversiteit, dat van invloed is op zaden en hun variabiliteit, een onderwerp dat steeds belangrijker wordt.
Superzaden en hun belang
Naarmate de klimaatverandering de landbouw steeds meer beïnvloedt, wordt de ontwikkeling van nieuwe zaadvariëteiten een belangrijk aandachtspunt voor het waarborgen van voedselzekerheid. Deze zaden zijn genetisch gemodificeerd met behulp van genen van wilde verwanten of gedomesticeerde gewassen om ze bestand te maken tegen droogte, plagen en andere stressfactoren. Biofortificatie, een methode om de voedingswaarde van planten te verhogen, speelt een fundamentele rol in dit proces. (Genetische diversiteit als sleutel tot de toekomst)
In Colombia zijn bijvoorbeeld bonenvariëteiten ontwikkeld die meer dan 60% ijzer en meer dan 50% zink bevatten , waarmee het probleem van bloedarmoede in de regio wordt aangepakt. Andere gewassen, zoals SAB-618, zijn aanzienlijk beter bestand tegen hoge temperaturen, waardoor ze kunnen gedijen in gebieden waar droogte een constante bedreiging vormt. Onderzoek op dit gebied is essentieel om een ​​constante aanvoer van voedzaam voedsel te garanderen.
De toenemende bezorgdheid over het klimaat heeft ook geleid tot de ontwikkeling van gewasvariëteiten die zich kunnen aanpassen aan deze nieuwe extreme omstandigheden.
Het creëren van deze zaden is niet alleen van cruciaal belang voor de landbouwproductie, maar ook voor de gezondheid van risicogroepen. In Oeganda zijn bijvoorbeeld bonensoorten uit Meso-Amerika geïntroduceerd. Deze zijn aangepast aan tropische omstandigheden en bevatten veel ijzer. Hierdoor kunnen ze ijzertekorten in de dagelijkse voeding helpen bestrijden. Bovendien werden in Rwanda na de burgeroorlog van 1994 met ijzer verrijkte zaden verstrekt, wat resulteerde in een duidelijke verbetering van de gezondheid van de lokale bevolking.
CIAT heeft in samenwerking met de Universiteit van Cauca in Colombia ook alternatieve weidemodellen geïmplementeerd . Dit programma heeft aangetoond dat de melkproductie per koe is verdubbeld, waardoor de dieren al op tweejarige leeftijd geslacht kunnen worden in plaats van de traditionele vijf jaar. Deze verbetering komt niet alleen de productie ten goede, maar vermindert ook de druk op nieuwe weidegronden en gaat ontbossing tegen.
De uitdagingen en kansen van veerkrachtige zaden
Ondanks de vooruitgang in de ontwikkeling van klimaatbestendige zaden, blijven er verschillende uitdagingen bestaan ​​bij de implementatie ervan. Toegang tot en betaalbaarheid van deze innovaties blijven cruciale kwesties voor boeren, met name in ontwikkelingslanden waar de kosten onbetaalbaar kunnen zijn. Ook training is essentieel, aangezien veel boeren een beter begrip nodig hebben van hoe ze deze nieuwe variëteiten kunnen gebruiken om de voordelen ervan te maximaliseren.
Bovendien kunnen strenge regels voor genetisch gemodificeerde organismen in sommige regio's de acceptatie van deze verbeterde zaden beperken. Investeringen in onderzoek en ontwikkeling, samen met steun voor initiatieven die deze zaden toegankelijker willen maken, zijn essentieel om deze uitdagingen aan te pakken. In deze context kan technologie een cruciale rol spelen bij het verbeteren van landbouwpraktijken.
De mogelijkheden zijn enorm, want het creëren van klimaatbestendige zaden kan leiden tot aanzienlijke verbeteringen in de wereldwijde voedselzekerheid. Dit kan op zijn beurt de economie van boerengemeenschappen versterken en de behoefte aan dure landbouwproducten, zoals pesticiden en meststoffen, die schadelijk kunnen zijn voor het milieu, verminderen.
De toekomst van landbouwzaden
Naarmate de technologie vordert, wordt verwacht dat de toekomst van klimaatbestendige zaden er steeds rooskleuriger uit zal zien. Initiatieven zoals het CGIAR Climate-Resilient Crops Program lopen voorop in deze ontwikkelingen en werken nauw samen met onderzoekers, overheden en boeren.
Innovatieve technologieën , waaronder genbewerkingstechnieken zoals CRISPR, zullen naar verwachting een cruciale rol spelen bij het creëren van nieuwe gewasvariëteiten die bestand zijn tegen nog extremere weersomstandigheden. Deze multidisciplinaire aanpak is essentieel om ervoor te zorgen dat de landbouw zich kan aanpassen aan toekomstige onzekerheden en uitdagingen.
Investeren in klimaatbestendige zaden is essentieel om een ​​duurzame agrarische toekomst te waarborgen. De lessen die we trekken uit de huidige ontwikkelingen en de strategieën die wereldwijd worden geïmplementeerd, zijn essentieel om ervoor te zorgen dat we een groeiende bevolking kunnen blijven voeden in een klimaat dat voortdurend verandert.
De zaden van de toekomst moeten niet alleen bestand zijn tegen, maar ook gedijen in een context waarin klimaatverandering geen mogelijkheid meer is, maar een harde realiteit die zowel onze gewassen als onze gemeenschappen treft. De zoektocht naar innovatieve en duurzame oplossingen is urgenter dan ooit, en superzaden vormen een cruciaal onderdeel van die oplossing.
