
De aarde bezit een magnetisch veld dat essentieel is voor het leven. Dit magnetische veld strekt zich uit vanuit het binnenste van de planeet naar de ruimte, waar het interactie heeft met de zonnewind. Het staat ook bekend als het geomagnetische veld en wordt veroorzaakt door de overvloed aan metalen in de aardkern, de buitenste laag van de aarde.
In dit artikel gaan we het belang zien van het magnetisch veld van de aarde, zijn oorsprong, functie en wat er vandaag mee gebeurt.
Wat is

Het is alsof we een soort magneet in onze planeet hebben. Het magnetische veld wordt opgewekt door een soort elektrische stroom die ontstaat door convectiestromen in de aardkern. Deze elektrische stromen ontstaan doordat de kern een grote hoeveelheid metalen bevat, zoals ijzer en nikkel. Het proces waarbij deze convectiestromen plaatsvinden, wordt een geodynamo genoemd.
De wetenschap bestudeert het magnetische veld van de aarde al lange tijd. De aardkern is ongeveer twee derde zo groot als de maan. De temperatuur ervan loopt op tot zo'n 5.700 graden Celsius, waardoor ijzer er bijna net zo heet is als het oppervlak van de zon. Door de druk die de andere aardlagen uitoefenen, is het ijzer niet vloeibaar. De buitenkern is een andere laag, 2.000 km dik, die bestaat uit ijzer, nikkel en andere metalen die wel vloeibaar zijn. Dit komt doordat de druk in de buitenkern lager is, waardoor de hoge temperaturen ervoor zorgen dat de metalen smelten.
Verschillen in temperatuur, druk en samenstelling in de buitenkern veroorzaken zogenaamde convectiestromen in het gesmolten metaal. Wanneer koelere, dichtere materie zinkt, stijgt warmere, minder dichte materie. Dit is vergelijkbaar met wat er gebeurt met luchtmassa's in de atmosfeer. Het Coriolis-effect , veroorzaakt door de rotatie van de aarde, speelt ook een rol. Hierdoor ontstaan wervelingen die de gesmolten metalen mengen.
Hoe het wordt gevormd
De continue beweging van de vloeistof, die voornamelijk uit ijzer bestaat, wekt elektrische stromen op die op hun beurt magnetische velden produceren. Elektrisch geladen metalen bewegen door deze magnetische velden en blijven hun eigen elektrische stromen genereren. Op deze manier houdt de cyclus zichzelf in stand. De complete, zelfonderhoudende cyclus wordt een geodynamo genoemd.
De Coriolis-kracht veroorzaakt een spiraal die ervoor zorgt dat veel magnetische velden in dezelfde richting worden uitgelijnd. Het gecombineerde effect van al deze magnetische krachtlijnen creëert het magnetische veld dat de aarde omhult.
Wanneer we het hebben over de laag van de aarde of atmosfeer die verband houdt met het aardmagnetisch veld, bedoelen we de magnetosfeer. Dit is het gebied van de atmosfeer dat zich buiten de planeet bevindt, eromheen, en volledig wordt beheerst door het aardmagnetisch veld. De vorm van de magnetosfeer wordt bepaald door de zonnewind die het aardoppervlak raakt. Deze zonnewind comprimeert een deel van de magnetosfeer, waardoor de tegenoverliggende kant uitzet. Deze grote uitzetting staat bekend als de "magnetische staart".
De zonnewind is de activiteit van onze grootste ster, de zon. Deze zonnewind is rijk aan straling die, als ze onze atmosfeer zou binnendringen, ernstige schade zou kunnen toebrengen aan telecommunicatiesystemen wereldwijd . Het zou een regelrechte ramp zijn voor het technologische tijdperk waarin we leven. GPS zou uitvallen, er zou geen telefoonbereik meer zijn, geen radio- of televisie-uitzendingen, enzovoort. Dankzij het bestaan van de magnetosfeer worden we dus beschermd.
Kenmerken van het magnetisch veld van de aarde
We gaan de kenmerken van dit magnetische veld analyseren dat de wetenschap in de loop der jaren heeft ontdekt en met duizenden studies erover.
- De intensiteit van het magnetische veld is het laagst bij de evenaar en het hoogst bij de polen.
- De buitengrens is de magnetopauze.
- De magnetosfeer werkt op een dynamische manier onder invloed van de zonnewind. Afhankelijk van zijn activiteit kan het aan de ene kant meer worden samengedrukt en aan de andere kant worden uitgezet, wat de magnetische staart wordt genoemd.
- De magnetische noord- en zuidpool zijn niet dezelfde als de geografische polen. Tussen de magnetische en de geografische noordpool is er bijvoorbeeld ongeveer 11 graden afwijking.
- De richting van het veld verandert langzaam en wetenschappers hebben de verandering van richting bestudeerd. De beweging is 40 mijl per jaar versneld.
- Er zijn verschillende geologische records die zijn bestudeerd dankzij bepaalde mineralen uit de zeebodem, die dat zeggen het magnetische veld is in de afgelopen 500 miljoen jaar honderden keren volledig omgekeerd. In deze omkering zouden de polen zich aan tegenovergestelde uiteinden bevinden, zodat als we een conventioneel kompas zouden gebruiken, het niet naar het noorden zou wijzen, maar naar het zuiden.
Belang van het magnetische veld
Om het belang van het magnetisch veld te verduidelijken, leggen we de functies en het doel ervan rond onze planeet uit. Zoals eerder vermeld, beschermt het ons tegen de schade veroorzaakt door de zonnewind. Dankzij deze magnetosfeer kunnen we de zonnewind waarnemen via spectaculaire verschijnselen zoals het noorderlicht . Deze link met het noorderlicht leidt ons naar de ontdekking hoe het magnetisch veld van de aarde het noorderlicht genereert , een werkelijk spectaculair fenomeen.
Dit magnetische veld is ook verantwoordelijk voor onze atmosfeer, zoals besproken in ons artikel over atmosferische structuur . De atmosfeer beschermt ons tegen de zonnestralen en zorgt voor leefbare temperaturen. Zonder atmosfeer zouden de temperaturen variëren van 123 graden Celsius tot -153 graden Celsius. Het is ook belangrijk om te weten dat duizenden dieren, waaronder soorten zoals vogels en schildpadden, het magnetische veld gebruiken om te navigeren en zich te oriënteren tijdens hun migraties. Dit fenomeen is cruciaal voor veel soorten en de studie ervan kan ons een beter begrip geven van het belang van het aardmagnetische veld.
Index


