Afgelopen zaterdag werd Nepal getroffen door een aardbeving met een magnitude van 7.9, waarbij meer dan 4.000 doden vielen in het land zelf en talloze slachtoffers in omliggende gebieden, zoals India en Bangladesh. Het was 81 jaar geleden dat een aardbeving van deze omvang had plaatsgevonden , namelijk sinds 1934, toen een aardbeving in Kathmandu, de hoofdstad van Nepal, 17.000 mensen het leven kostte. Om de seismische geschiedenis van de regio beter te begrijpen, is het relevant om de aardbevingsgegevens voor het gebied sinds 2001 te raadplegen.
Volgens geologen maakt de aardbeving in Nepal deel uit van een fenomeen dat bekend staat als het 'domino-effect' en dat de vorm van het continent bepaalt. Dit effect is het gevolg van de opeenhoping en ontlading van spanning in de tektonische platen waaruit de aardkorst bestaat.
De aarde is verdeeld in tektonische platen, waarlangs de randen breuklijnen lopen . De bekendste hiervan is de San Andreasbreuk, gelegen in het westen van Noord-Amerika, die dit deel van Noord-Amerika steeds verder verdeelt. Dankzij de bewegingen van deze platen verandert de configuratie van onze planeet langzaam, waardoor continenten van elkaar gescheiden worden of bergen ontstaan. Deze trillingen kunnen echter gevaarlijk zijn voor levende wezens, omdat ze aardbevingen of tsunami's veroorzaken, afhankelijk van de locatie van de breuklijnen. In dit verband benadrukt de recente seismische activiteit in Turkije en Syrië ook de noodzaak voor de bevolking om voorbereid te zijn.
In het geval van de aardbeving in Nepal wordt aangenomen dat deze het gevolg is van eeuwenlange opgebouwde spanning langs de breuklijn in de regio. Laurent Bollinger van de Franse Commissie voor Alternatieve Energieën en Atoomenergie en zijn team voorspelden enkele weken geleden dat er precies op die plek een zeer krachtige aardbeving zou plaatsvinden.
De groep wetenschappers ontdekte bewijs van eerdere aardbevingen door sleuven te graven langs de breuklijn die van oost naar west door Nepal loopt. Tot nu toe hebben ze bewijs gevonden van seismische activiteit in 1255, 1344 en meest recent in 1934. Vanwege de waarschijnlijkheid van een patroon uitten de wetenschappers hun bezorgdheid over de mogelijkheid van verdere aardbevingen , aangezien de aardbeving van enkele dagen geleden niet krachtig genoeg was om de aardkorst volledig te doen scheuren. Dit suggereert dat er zich mogelijk opnieuw spanning opbouwt onder het aardoppervlak.
Wetenschappelijke voorspellingen en historische patronen
De enorme aardbeving die Nepal afgelopen zaterdag trof en waarbij meer dan 3.000 mensen omkwamen, kwam niet als een verrassing voor een groep wetenschappers die de seismische bewegingen in het gebied bestudeerden. Volgens de BBC voorspelde een team onder leiding van Laurent Bollinger dat er een zware aardbeving zou plaatsvinden op de exacte locatie waar de aardbeving van zaterdag uiteindelijk plaatsvond. Dit team analyseerde seismische bewegingen in de regio en observeerde patronen die erop wezen dat Kathmandu en Pokhara blootgesteld konden worden aan grote trillingen langs de hoofdbreuk.
- De aardbeving van 25 april 2015 volgt het patroon van twee grote bevingen die 700 jaar geleden plaatsvonden.
- Deskundigen vermoeden dat de aardbeving met een kracht van 7.8 op de schaal van Richter niet krachtig genoeg was om de opgebouwde spanning volledig te laten verdwijnen, wat tot toekomstige trillingen kan leiden.
- De opgebouwde spanning op de hoofdbreuklijn kan in de komende decennia leiden tot een toename van de seismische activiteit.
- Door het ontbreken van strenge bouwvoorschriften in Nepal is de bevolking kwetsbaarder voor aardbevingen.
Bij een zware aardbeving is het gebruikelijk dat spanning zich verplaatst naar gebieden buiten het breuksegment waar de aardbeving is ontstaan. Dit fenomeen werd waargenomen bij de aardbeving van 1344, toen opgebouwde spanning werd ontladen in een reeks naschokken. Volgens wetenschappers volgt de recente gebeurtenis een vergelijkbaar patroon, aangezien de spanning in het gebied zich sinds de aardbeving van 1934 had opgebouwd. Dit brengt ons ertoe na te denken over de invloed van het Himalayagebergte en zijn geologische kenmerken op de seismische activiteit.
De risico's van seismische activiteit in Nepal
De geologie van Nepal maakt het land gevoelig voor seismische activiteit . De landsgrenzen liggen langs een deel van het Himalayagebergte, waar opschuivingsbreuken de groei van het gebergte blijven aandrijven. Dit betekent dat het land zich in een zone van constant gevaar bevindt, met de mogelijkheid van zware aardbevingen doordat de Indische plaat onder de Euraziatische plaat blijft schuiven.
Eerdere analyses in het gebied hebben aangetoond dat het onderzochte breuksegment al lange tijd niet meer bewogen heeft. Door middel van paleoseismologisch onderzoek hebben onderzoekers ter plaatse geprobeerd te voorspellen wanneer de volgende aardbevingen zouden kunnen plaatsvinden. De onvoorspelbare aard van seismische activiteit maakt het echter onmogelijk om het exacte tijdstip te bepalen. Dit fenomeen leidt tot voortdurende bezorgdheid onder onderzoekers in het gebied over de mogelijkheid van nieuwe aardbevingen.
Dankzij technologische vooruitgang kunnen wetenschappers aardbevingen nu in realtime volgen en analyseren. Dit was duidelijk te zien tijdens de aardbeving in Nepal, waar de gebeurtenis in realtime werd gemonitord door een indrukwekkend netwerk van GPS- stations die de grondbewegingen registreerden. Gedurende de 70 seconden dat de trillingen duurden, registreerden de stations de activiteit met een frequentie van vijf metingen per seconde.
De gevolgen van deze geologische veranderingen zijn aanzienlijk, niet alleen voor het land, maar ook voor de wereld. Naarmate de Himalaya blijft groeien, zal naar verwachting ook de bevolking blijven toenemen. Dit verhoogt het risico op toekomstige rampen, tenzij er strengere en meer geschikte bouwvoorschriften worden getroffen om zware aardbevingen te weerstaan. De ervaring die is opgedaan met de analyse van andere natuurrampen moet worden gebruikt om deze uitdaging aan te gaan.
Impact op infrastructuur en bevolking
Ondanks de aanzienlijke schade die de aardbeving heeft aangericht, geloven experts dat de gevolgen nog veel verwoestender hadden kunnen zijn. Naar schatting zijn er bijna 9,000 doden gevallen, maar velen denken dat het werkelijke aantal slachtoffers veel hoger had kunnen liggen, gezien de bevolkingsdichtheid en de kwetsbaarheid van gebouwen in de regio. Deze gebeurtenis onderstreept de noodzaak om de bouwvoorschriften en de rampenparaatheid in aardbevingsgevoelige gebieden te verbeteren.
De lessen die zijn geleerd uit gebeurtenissen uit het verleden hebben de wetenschappelijke gemeenschap ertoe aangezet te onderzoeken hoe aardbevingen de geografie en het gedrag van breuklijnen in realtime beïnvloeden. Verdere analyse van seismische activiteit en de effecten daarvan op bevolking en infrastructuur is essentieel voor het ontwikkelen van betere strategieën om toekomstige rampen te voorkomen. In dit verband is voortdurende aandacht voor de impact van het Himalayagebergte op seismische activiteit cruciaal.
Momenteel worden er allerlei inspanningen geleverd om Nepal te helpen herbouwen en humanitaire hulp te bieden aan de getroffenen. Er is behoefte aan een snelle en effectieve reactie, niet alleen om het directe lijden te verlichten, maar ook om de bevolking voor te bereiden op toekomstige aardbevingen.
